Wetten & Regels

Voor vrijwilligerswerk met grote risico's gelden de regels van de Arbowet. Denk hierbij aan vrijwilligers die werken met gevaarlijke stoffen, op grote hoogte, in extreme temperaturen of met een grote fysieke belasting. Ook voor vrijwilligers jonger dan 18 jaar, die zwanger zijn of borstvoeding geven gelden een aantal aanvullende voorschriften. Daarnaast blijven vrijwilligersorganisaties op basis van hun zorgplicht verantwoordelijk en aansprakelijk voor veilige en gezonde werkomstandigheden voor hun vrijwilligers.

• Klik hier voor meer informatie van het Arboportaal.
• Klik hier voor meer informatie van de NOV, met onder andere veel gestelde vragen en risico's.

Elke organisatie moet een plek zijn waar mensen zich veilig voelen. Dit begint bij het voorkomen van ongewenst gedrag.

• Lees hier meer over sociale veiligheid, zoals omgaan met grensoverschrijdend gedrag en het aanvragen van een gratis VOG.

Minderjarigen
Voor vrijwilligerswerk gelden dezelfde regels als voor betaald werk voor jongeren onder de 18 jaar. Voor minderjarigen geldt ook dat organisaties zich aan de arbeidstijden moeten houden. De regels over op welke tijden jongeren ingezet mogen worden als vrijwilliger of stagiair verschillen: voor schooldagen gelden andere regels dan voor vrije dagen. Het aantal uren en soort klussen dat zij mogen werken is ook beperkt, afhankelijk van de leeftijd. Er geldt geen maximumleeftijd voor vrijwilligers.

• Klik hier voor meer informatie van de NOV.

Een ongeluk zit soms in een klein hoekje. Als je iemand helpt of vrijwilligerswerk doet, wil je natuurlijk geen risico lopen. Lees hier meer over de verzekering van vrijwilligers, organisaties en de collectieve verzekering van de gemeente Zwolle.

• Klik hier voor meer informatie.

Wanneer je een uitkering ontvangt, mag je vrijwilligerswerk doen. Er gelden wel enkele voorwaarden voor wat wordt gezien als vrijwilligerswerk. De instantie waarvan je de uitkering ontvangt, kan je hierover informeren. Wanneer je een WW-uitkering ontvangt en vrijwilligerswerk doet, moet je bijvoorbeeld wel blijven zoeken naar een betaalde baan. Maar vrijwilligerswerk kan dan zorgen voor goede werkervaring, die weer helpt in de zoektocht naar een baan.

• Klik hier voor meer informatie van de Rijksoverheid.
• Klik hier voor meer informatie van het UWV.
• Klik hier voor informatie van de NOV, met bijvoorbeeld veel gestelde vragen bij verschillende uitkeringen.

Je mag vrijwilligers een vrijwilligersvergoeding geven. Dat is niet verplicht. De vrijwilligersvergoeding is geen betaling voor het doen van vrijwilligerswerk. Het is bedoeld als vergoeding van alle door de vrijwilliger gemaakte onkosten in verband met het vrijwilligerswerk. Er is een maximumbedrag en voor mensen met een uitkering zijn er aanvullende regels.

• Klik hier voor meer informatie.

De Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft) is in 2018 gewijzigd. Iedere organisatie is verplicht om vast te stellen wie de uiteindelijke belanghebbende is binnen de organisatie en deze te laten registeren in het UBO-register bij de Kamer van Koophandel. Daarnaast zullen financiële instellingen zoals banken, accountants, verzekeraars een OBU-verklaring vragen zodat handtekeningen geverifieerd kunnen worden. Als er geen personen zijn aan te wijzen op grond van de criteria, wordt in de Wet op grond van een ‘terugvaloptie’ alle statutaire bestuurders van een rechtspersoon als UBO aangewezen. Dit heeft tot gevolg dat in de klassieke non-profit stichtingen of verenigingen zoals de meeste vrijwilligersorganisaties zijn, de bestuurders allemaal UBO zijn.

• Lees hier meer over het UBO-register op de website van de NOV.

Sinds 2021 moeten alle verenigingen en stichtingen voldoen aan de Wet Bestuur en Toezicht Rechtspersonen (WBTR). De WBTR is bedoeld om het bestuur en toezicht van rechtspersonen, zoals verenigingen, stichtingen en coöperaties te verbeteren en misstanden te voorkomen. Het gaat over de aansprakelijkheid van bestuurders, maar ook over bijvoorbeeld regels omtrent belangenverstrengeling.

• Lees hier meer over de WBTR op de website van de NOV.
• Meer informatie over hoe je aan de WBTR voldoet? Kijk dan op de website van de WBTR.

Sinds 2018 geldt de AVG voor alle organisaties die persoonsgegevens verzamelen en bewaren. Voor vrijwilligersorganisaties is het belangrijk om het volgende te bekijken:

• Je mag alleen gegevens vastleggen die je nodig hebt voor het uitvoeren van de werkzaamheden.
• Zorg ervoor dat degene van wie je persoonsgegevens vastlegt, toestemming heeft gegeven daarvoor.
• Organisaties hebben een verantwoordingsplicht in de nieuwe AVG. Leg vast wie bij welke gegevens kan en hoe je ervoor zorgt dat die gegevens veilig zijn.
• Zorg ervoor dat het onderwerp regelmatig besproken wordt, zodat ook medewerkers en vrijwilligers weten hoe je om moet gaan met persoonsgegevens.
• Elke organisatie die persoonsgegevens bewaart, is verplicht om binnen 72 uur een datalek te melden bij de Autoriteit Persoonsgegevens.

Meer weten over de AVG? Het NOV heeft een stappenplan gemaakt over hoe je als vrijwilligersorganisatie hiermee om kan gaan.